สำนักงานนวัตกรมแห่งชาติ (สนข.) เปิด 5 แนวทางขับเคลื่อนนวัตกรรรม ตามนโยบายไทยแลนด์ 4.0
December 25, 2017
กฟผ. มอบของขวัญปีใหม่ 2561 เพื่อความสุขของคนไทย ท่องเที่ยวปีใหม่ ชุมชนสุขใจ ประหยัดไฟไปกับ กฟผ.
December 27, 2017

กรมการแพทย์แผนไทยฯเยือนเชียงใหม่เดินหน้าพัฒนากระบวนการรับรองหมอนวดตอกเส้น

 
DSC_0174
 

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกจัด“โครงการพัฒนากระบวนการรับรองหมอพื้นบ้านด้านการนวดตอกเส้น” เตรียมถอดบทเรียน รวบรวมองค์ความรู้ “ด้านการนวดตอกเส้น”ภูมิปัญญาที่เป็นอัตลักษณ์ในระบบการแพทย์พื้นบ้านล้านนาไทย

นายแพทย์เกียรติภูมิ วงศ์รจิตอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกกล่าวภายหลังการเปิด“โครงการพัฒนากระบวนการรับรองหมอพื้นบ้านด้านการนวดตอกเส้น” ซึ่งจัดขึ้นที่วัดสีมาราม อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่ ในกิจกรรมสื่อสัญจรจังหวัดเชียงใหม่ สร้างการรับรู้เกี่ยวกับศาสตร์การรักษาด้วยการนวดตอกเส้นว่า “การนวดตอกเส้น” เป็นวิถีทางและภูมิปัญญาในการดูแลรักษาสุขภาพของชุมชนในแถบภาคเหนือที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน และเป็นองค์ความรู้ภูมิปัญญาที่เป็นอัตลักษณ์ในระบบการแพทย์พื้นบ้านล้านนา เป็นวิธีบำบัดรักษาอาการทางกายอีกวิธีหนึ่งเพื่อผ่อนคลายอาการปวดเมื่อย รวมทั้งรักษาโรคเกี่ยวกับกระดูกและข้อ กล้ามเนื้อ เส้นเอ็นต่างๆ ต้องกระทำโดยผู้เชี่ยวชาญที่คนภาคเหนือเรียกว่า “หมอเมือง”ซึ่งเป็นผู้มีความชำนาญและได้รับการฝึกฝนจนแตกฉานและมีความรู้เกี่ยวกับกายวิภาคศาสตร์สำหรับการนวดตอกเส้น

การนวดตอกเส้นจะใช้วิธีการนวดโดยใช้ไม้ลิ่มวางบนร่างกายรองรับแรงที่ตอกจากค้อนลงมา โดยลิ่มและค้อนตอกเส้นจะมีรูปทรงและน้ำหนักที่พอเหมาะในการจับเพื่อตีหรือตอกลงไปบนอุปกรณ์อีกชิ้นหนึ่งที่วางลงบนร่างกาย เพื่อผ่อนคลายความตึงของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น “หมอเมือง”ซึ่งเป็นผู้นวดตอกเส้น จะทาน้ำมันงาลงบนผิวหนังในบริเวณที่จะตอกเส้นก่อน และทาน้ำมันงาบนลิ่มและค้อนที่วางบนร่างกายด้วย โดยจะทำการตอกเส้นไปตามร่องกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นเลาะตามแนวกระดูก และระมัดวังไม่ให้โดนกระดูกโดยตรง การตอกจะไปกระตุ้นในจุดที่เป็นปัญหาปวดเมื่อยเนื่องจากเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ จะทำให้เส้นที่อยู่ลึกลงไปดีดขึ้นมา และกระตุ้นเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อให้เลือดสูบฉีดได้มากขึ้น ช่วยให้อาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อดีขึ้นโดยก่อนการตอกเส้นรักษาจะต้องมีการตรวจร่างกายวินิจฉัยอาการที่คนไข้เป็นทุกครั้ง

“ การนวดตอกเส้น” ถือเป็นความเชื่อซึ่งผูกเชื่อมกับวัด พระ หรือศาสนาซึ่งมีมานานโดยมี“หมอเมือง”หรือพ่อหมอ แม่หมอ เป็นผู้นวดตอกเส้น อาศัย พุทธคุณ ธรรมคุณ สังฆคุณ พร้อมใช้สมาธิและคาถากำกับ เป่ามนต์ดลบันดาลให้หายเจ็บป่วยช่วยเพิ่มผลสัมฤทธิ์ในการรักษา ทำให้คนไข้มีความหวัง อาการเจ็บป่วยดีขึ้นทั้งทางร่างกายและจิตใจ ซึ่ง“ การนวดตอกเส้น” จะช่วยฟื้นฟู ทั้ง โรคอัมพฤกษ์ อัมพาต กระดูกทับเส้น เส้นเอ็นตึง ปวดข้อเข่า รวมทั้งโรคไมเกรน

นายแพทย์เกียรติภูมิยังกล่าวอีกว่าเมื่อมีคนนิยมมารับการนวดตอกเส้นมากขึ้น ก็มีการนำไปประยุกต์ ไม่ได้เป็นแบบดั้งเดิม ซึ่งปัจจุบัน ทั้งโรงพยาบาล สถานพยาบาล สปา ร้านนวด หลายแห่งใช้การตอกเส้นเป็นหนึ่งในบริการ ถึงแม้ว่าการตอกเส้นจะเป็นการบำบัดที่ได้ผลที่ดีเยี่ยม แต่ขอแนะนำผู้ใช้บริการให้เลือกใช้สถานบริการที่มีใบอนุญาตจากกระทรวงสาธารณสุขอย่างถูกต้องเท่านั้น ส่วนผู้ที่ไม่แนะนำให้ใช้บริการนวดตอกเส้นได้แก่ผู้ป่วยที่มีปัญหาเรื่องกระดูก รวมถึงผู้ที่ตั้งครรภ์ สำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง หรือโรคที่มีอาการรุนแรงก่อนที่จะมารับการนวดตอกเส้นควรปรึกษาแพทย์

“ ความรู้เรื่องการนวดตอกเส้น ส่วนใหญ่เป็นความรู้และประสบการณ์ในตัวหมอเมือง (Tacit knowledge) วิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงราย ได้ศึกษาและวิจัยองค์ความรู้ชุดที่ได้ สถานการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข ได้บันทึกความรู้การตอกเส้นของหมออินสม สิทธิตัน มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย ได้รวบรวมความรู้หมอพื้นบ้าน 8 จังหวัด ภาคเหนือตอนบน ไว้ 200 คน สาขาวิชาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้รวบรวมองค์ความรู้หมอเมืองจังหวัดลำพูนจำนวน 80 คน ซึ่งเป็นต้นทุนที่ดี ของความร่วมมือที่จะสามารถรับรองหมอพื้นบ้านได้นายแพทย์เกียรติภูมิ”กล่าวปิดท้าย

DSC_0059
DSC_0098
DSC_0093
IMG_5393
 
AW-Pro-feminie-1208x300px